ЭРЧҮҮДИЙН ӨРТӨХ МАГАДЛАЛ ӨНДӨР ӨВЧЛӨЛҮҮД БУЮУ ЗӨВЛӨГӨӨ

Эрэгтэйчүүдийн эрүүл мэндэд учирч болох тэргүүлэх аюул болон тэдгээрээс урьдчилан сэргийлэх:

УУШИГНЫ ХОРТ ХАВДАР- Уушигны хорт хавдар бол маш хүнд явцтай явагддаг хавдар юм. Уушигны хавдар их хурдан явцтай бөгөөд ихэнхи тохиолдолд үсэрхийлж тархалт өгч хүндэрдэг. Уушигны хорт хавдрын 90% нь тамхи татдаг шалтгааны улмаас л үүдэлтэй байдаг.

  • Тамхийг аль ч насанд хаяж л чадаж байвал ямар ч насныхны уушигны хорт хавдрын эрсдэлийг эрс буруулах боломжтой

ЗҮРХ СУДАСНЫ ӨВЧИН- Цусан дахь холестерол ихэдсэнээс зүрх болон тархины судсанд холестеролын ялтас бий болон алгуур судасны бөглөрөл үүсч зүрх болон тархины судасны цусан хангамж боогдох аюул учирдаг.

  • Тамхины хэрэглээ зогсоох, ядаж багасгаж эхлэх хэрэгтэй
  • Идэвхитэй хөдөлгөөнтэй амьдралын хэв маягтай байх
  • Өдөр болгон тогтмол 30 минут ямар нэг төрлийн идэвхитэй хөдөлгөөн хийж занших
  • Ханасан өөх тостой хүнс (тарган мах, тостой сүүн бүтээгдэхүүн) бага хэрэглэж, жимс ногоо түлхүү иддэг болох.

СЭТГЭЛ САНААНЫ ДАРАМТ БОЛОН ГУТРАЛД ОРОХ- Сэтгэл гутралаас болж тархины хэм болон стрессийн дааврын тэнцвэр алдагдаж, унтах хэмнэл,  хоолны дуршил, энергийн чадавхи хүртэл саатдаг. Эрэгтэйчүүд уйтгарлаж уйлахын оронд ууртай түрэмгий зантай болдог. Эрэгтэйчүүд сэтгэл гутралын үед тусламж авах санаачлөгө гаргадаггүй. Тэд “Би сэтгэл санааны уналтанд орсон байна” гэсэн байдлаа хүлээн зөвшөөрдөггүй, нөхцөл байдлыг даван гарахын тулд маш ихээр архи хэрэглэхэд хүрдэг.

  • Хэрвээ та өөрийгөө бодон магадгүй сэтгэл гутралтай байна гэж үзвэл мэргэжлийн тусламжинд хандаж эсвэл таньтай ойролцоох хэн нэгний тусламжийг авах хэрэгтэй. Сэтгэл санааны тогтворгүй байдлын үндсэн шалтгааныг заавал тодорхойлох хэрэгтэй. Сэтгэл санааны тогтворгүй байдлын үндсэн шалтгааныг заавал тодорхойлох хэрэгтэй.

ЧИХРИЙН ШИНЖИН- Чихрийн шижин өвчин эхэн үедээ өөрт мэдэгдэх шинж тэмдэггүй байдаг. Цусан дахь илүүдэл сахар нь удаан үйлчилгээтэй хор маягаар бүх биеийн цусны судасны хана болон мэдрэлийн судлуудад нөлөөлдөг. Зүрхний шигдээс өвчинд нэрвэгдэх, хараагүй болох, бөөрний дутагдалд боогдон үе мөч тайрах хүртэл хүндэрдэг тохиолдол элбэг байдаг.

  • Эрүүл хооллолт, дасгал хөдөлгөөнөөр 2-р төрлийн чихрийн шинжингээс сэргийлэх бүрэн бололцоотой.
  • Хэрэв бүсэлхий тойргийн хэмжээ нь:
  • Эрэгтэй – 90см ба түүнээс их
  • Эмэгтэй – 80см ба түүнээс их байвал “Төвийн таргалалт”-тай гэж үнэлнэ

ТҮРҮҮ БУЛЧИРХАЙН ХОРТ ХАВДАР-  Түрүү булчирхай эр бэлгийн үрийн шингэн боловсрон бий болоход чухал үүрэгтэй. 40-дээш насанд энэ булчирхай нь физилогийн томролт үүсэх бэ янз бүрийн шалтгааны улмаас үрэвсэж улмаар хавдар болно.

  • Түрүү булчирхайн хорт хавдрын урьдчилан сэргийлэх үзлэгт 40-с дээш насанд хамрагдах /шулуун гэдэсээр хуруу үзлэг болон цусны шинжилгээгээр түрүү булчирхайн өвөрмөц антигенийг(prostate specific antigen-PSA) тодорхойлон оношилдог/.

ЭРЭГТЭЙ ХҮН ЦЭВЭРШДЭГ ҮҮ?

Эрэгтэйчүүд ч гэсэн эмэгтэйчүүдийн нэгэн адил цэвэршдэг. Энэ нь эрэгтэй хүний төмсөгнөөс тестостерон хэмээх эр бэлгийн дааврын /гормон/ ялгаралт багассанаас шалтгаалдаг. Эрэгтэй хүнд бэлгийн дааврын ялгаралт нь

  • 17-20 насанд дээд цэгт хүрч
  • 40 наснаас хойш аажим буурч эхэлдэг.

40 гарсан эрэгтэй хүн, бэлгийн идэвх, бэлгийн сэрэл залуу үеэ бодвол буурснаа мэдэрдэг. Энэ өөрчлөлт нас ахисантай холбоотой байхаас гадна сэтгэл зовних, сэтгэл санаагаар унаж, гутрах зэргээс шалтгаалах нь илүү байдаг.Гэхдээ ихэнх эрэгтэй хүнд бэлгийн сэрэл үүсч, таашаал авах нь 60 түүнээс дээш насанд ч үргэлжилдэг. Үрийн шингэний найрлаганд нь байх эр бэлгийн эсүүд эмэгтэй хүнийг жирэмслүүлж чадахуйц тоо, хэмжээгээр агуулагддаг.

ЭРЧҮҮДЭД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ

1. Амьдралын хэв маягаа өөрчлөх, архи, тамхи хэрэглэхгүй байх хэрэгтэй. Амьдралын хэв маягаа эрүүл сайхнаар өөрчлөх нь таны эрүүл мэндийг өөрчлөөд зогсохгүй, сэтгэл санааг тань сэргээж бэлгийн сулралаас сэргийлнэ

2. Хоол хүнсэндээ анхаарах. Шинэ жимс ногоо, алим, сонгино, саримс, эслэг ихтэй хар гурилан талх, загас, тахианы мах зэрэг нь таны эрүүл мэндэд хэрэгтэй шигээ бэлгийн үйл ажиллагаанд сайнаар нөлөөлнө.

3. Идэвхитэй дасгал хөдөлгөөн хийх, спортоор хичээллэх, эрүүл агаарт явган явах, сэтгэл санаагаа өөдрөг байлгах хэрэгтэй.

4. Бүтээлч амьдралыг бий болго. Дуу хөгжим, уран зураг, уран зохиол, шүлгийн ном унших зэргээр эмоцын хөгжилдөө тус нэмэр болох зүйлсэд сониорхолоо хандуулаарай

5. Стресс, уур хилэнгээ гаргахын тулд дасгал хийж хэвшээрэй. Гүйх, алхах нь таны тархинд илүү их хүчилтөрөгч өгөх ба хүчилтөрөгч их байх тусам таны тархи сэргэг, эрүүл байх болно.Биед тань хэрэггүй муу бодис мөн гадашлах болно

6. “Бага” зэргээр эмоцоо илэрхийлж сур. Жаахан гутарч байгаагаа хэлж сур. Бага зэрэг ууртай байгаагаа ч мөн адил. Огт хэлэхгүй байхаас энэ нь дээр юм. Илэн далангүй илчлэн энэ хэлбэр нь эвгүй байдалд орохоос илүү дээр байдаг.

7. Таагүй байдалд өөрийгөө тэнцвэртэй авч явахад суралцаарай. Мэдээж заримдаа таагүй орчинд эрчүүп ордог. Тэр тохиолдолд зугтах бус харин тэр орчинд өөрийгөө залахыг хичээгээрэй